Bir tır İstanbul'dan Mersin'e yük götürdüğünde iş bitmiş sayılmaz. Araç ya Mersin'de ya da yakınında yeni bir yük bulacak ya da boş dönecektir. Boş dönüş; yakıtı, otoyol ücretini, sürücü maliyetini ve aracın yıpranmasını karşılayacak hiçbir gelir olmadan yapılan bir yolculuktur.
Taşıyıcıya maliyeti
Boş kilometreler doğrudan kâr kaybıdır. Lojistik firması bu riski karşılamak için ya gidiş fiyatını yükseltir ya da düşük fiyatlı bir dönüş yükünü kabul etmek zorunda kalır. Her iki durumda da işletmenin sürdürülebilirliği zarar görür; özellikle az araçlı küçük firmalar için bu fark hayati olabilir.
Yük verene maliyeti
Taşıyıcının boş dönüş riski, sonunda navlun fiyatına yansır. Yük bulmanın zor olduğu bölgelere yapılan sevkiyatlarda yük veren daha yüksek fiyatla karşılaşır. Yani boş dönüşler, dolaylı olarak üreticinin lojistik maliyetini de artırır.
Çevreye maliyeti
Boş giden bir araç da yakıt yakar ve emisyon üretir; ama karşılığında hiçbir yük taşımaz. Taşınan ton başına düşen karbon salımını azaltmanın en etkili yollarından biri, araçların doluluk oranını artırmaktır.
Boş dönüşler nasıl azaltılır?
- Görünürlük: Yükler ne kadar çok lojistik firmasına aynı anda görünürse, aracın bulunduğu bölgede yük bulma ihtimali o kadar artar.
- Erken planlama: Yük verenlerin talepleri erken açması, lojistik firmasının dönüş yolculuğunu önceden planlamasını sağlar.
- Doğrudan bağlantı: Aracı zincirleri kısaldıkça bilgi daha hızlı akar, uygun eşleşme kolaylaşır.
- Doğru araç seçimi: Yüke uygun araç tipiyle çalışmak kapasite israfını önler.